سنگ کلیه چیست و راه‌های درمان آن

سنگ کلیه چیست و راه‌های درمان آن

سنگ کلیه چیست و راه‌های درمان آن

تاریخ : ۱۳۹۹-۱۰-۰۹ / بازدید : 226 / لایک : 15

اگر شما جزو گروهی هستید که با درد کلیه دست و پنجه نرم می‌کنند و هر از گاهی مجبور می‌شوید که برای رهایی از شدت درد به مطب پزشک مراجعه کنید، با ما همره باشید تا در مورد سنگ کلیه، علت ایجاد و درمان آن برای شما توضیحاتی ارائه کنیم، همچنین این امکان برای شما فراهم است که با نصب اپلیکیشن مشاوره آنلاین دکتر سی در این خصوص مشاوره دریافت کنید.

 

سنگ کلیه چیست؟

سنگ‌هایی که درون کلیه ایجاد می‌شوند، رسوبات سخت و کوچکی هستند که در کلیه‌ها فشرده شده و به سنگ تبدیل می‌شوند، سنگ‌ها از مواد معدنی و یا سایر ترکیبات موجود در ادرار بوده که در شکل‌ها، اندازه‌ها و رنگ‌های متفاوتی تشکیل می‌شوند. بسته به اندازه سنگ ممکن است روزها تا هفته‌ها طول بکشد که فرد بتواند آن را دفع کند. با حرکت سنگ از داخل مجاری ادراری، محل درد تغییر می‌کند، معمولا میزان دردی که در فرد مبتلا ایجاد می‌شود بستگی به اندازه سنگ دارد؛ مثلا سنگ‌های کوچک درد کمی دارند در حالی که سنگ‌های بزرگ علاوه بر درد شدیدی که ایجاد می‌کنند ممکن است مجاری را مسدود کرده و عملکرد کلیه‌ها را مختل کنند. این سنگ‌ها همچنین باعث وارد شدن خون به درون ادرار (هماچوری) شده و عفونت کلیه یا مجاری ادراری را سبب شوند.

انواع مختلف سنگ کلیه عبارتند از:

  1. سنگهای کلسیم: متداول ترین آنها هستند. آنها اغلب از اگزالات کلسیم ساخته شده اند (اگرچه می توانند از فسفات کلسیم یا ... هم تشکیل شوند). خوردن غذاهای غنی از اگزالات، کمتر می تواند خطر ابتلا به این نوع سنگ را کاهش دهد. غذاهای دارای اگزالات بالا عبارتند از:

 

چیپس سیب زمینی

بادام زمینی

شکلات

چغندر

اسفناج

با این حال ، حتی اگر برخی از سنگ های کلیه از کلسیم ساخته شده باشند ، دریافت کلسیم کافی در رژیم غذایی می تواند از تشکیل سنگ جلوگیری کند.

 

       2. اسید اوریک

این نوع سنگ کلیه در مردان بیشتر از زنان دیده می شود.

 

       3. استروویت

این نوع سنگ بیشتر در زنان مبتلا به عفونت ادراری (UTI) یافت می شود. این سنگ ها می توانند بزرگ باشند و باعث انسداد ادرار شوند. آنها در نتیجه عفونت کلیه ایجاد می شوند. درمان عفونت زمینه ای می تواند از ایجاد سنگ های استروویت جلوگیری کند.

 

       4. سیستین

سنگ سیستین نادر است.

 

عوامل خطر برای سنگ کلیه:

بزرگترین عامل خطر ایجاد سنگ کلیه ، تولید کمتر از 1 لیتر ادرار در روز است. به همین دلیل سنگ کلیه در نوزادان نارس که مشکلات کلیوی دارند شایع است. با این حال ، سنگ کلیه به احتمال زیاد در افراد بین 20 تا 50 سال دیده می شود.

سابقه سنگ کلیه در خانواده می تواند احتمال بروز شما را افزایش دهد.

کمبود آب بدن

چاقی

یک رژیم غذایی با مقادیر بالای پروتئین ، نمک یا گلوکز

بیماری هایپرپاراتیروئید

جراحی بای پس معده

بیماری های التهابی روده

مصرف داروهایی مانند ادرار آورهای تریامترن ، داروهای ضد تشنج و داروهای ضد اسید بر پایه کلسیم

 

علائم و علل ایجاد سنگ کلیه

ایجاد سنگ در داخل کلیه‌ها باعث بروز علائمی خواهد شد که در ادامه به آن‌ها اشاره خواهیم کرد.

  • درد شدید در پشت، پهلو، کشاله ران و پایین شکم
  • خون صورتی، قهوه‌ای و یا قرمز در داخل ادرار که به آن هماچوری گفته می‌شود
  • نیاز مداوم به ادرار کردن
  • درد در هنگام دفع ادرار
  • ناتوانی در ادرار کردن و یا دفع حجم کمی از آن
  • ادرار با بوی بد
  • تب
  • لرز

در صورتی که هر کدام از علائم گفته شده را داشتید حتما باید با یک متخصص موضوع را در میان بگذارید چراکه ممکن است درون کلیه‌های شما سنگ وجود داشته باشد. درد کلیه ممکن است کوتاه مدت و یا بلند مدت باشد و یا به صورت موج شما را درگیر و سپس رها کند، همچنین این امکان وجود دارد که همراه با درد دچار حالت تهوع و استفراغ شوید. اما در مورد علت ایجاد سنگ در کلیه‌ها می‌توان اظهار کرد که علت اصلی تشکیل این سنگ‌ها بالا بودن مقادیر کلسیم، اگزالات و فسفر در ادرار است، این مواد به طور طبیعی در داخل ادرار وجود دارند اما اگر مقدار آن‌ها از حد طبیعی خود فراتر رود با ایجاد سنگ فرد را دچار مشکلات جدی خواهد کرد. بعضی از غذاها احتمال به وجود آوردن سنگ درون کلیه را بالا خواهند برد به همین خاطر شناختن این مواد غذایی در افراد مستعد باعث می‌شود که بتوان تا حد زیادی از بروز این مشکل جلوگیری کرد.

 

درمان

پزشکان سنگ‌هایی که درون کلیه به وجود می‌آیند را بر اساس اندازه، محل و جنس آن‌ها معالجه می‌کنند، سنگ‌های کوچک به راحتی و بدون درمان خاص دفع خواهند شد. ممکن است پزشک از شما بخواهد که سنگ‌های دفعی خود را جمع آوری کنید و به منظور تعیین جنس آن‌ها به آزمایشگاه بفرستید. پزشکان در حالتی که جنس سنگ را تشخیص می‌دهند به شما پیشنهاد خواهند داد که مایعات بنوشید و همچنین با تجویز داروهای مسکن درد شما را کاهش خواهند داد. اما مشکل اصلی سنگ‌های بزرگ هستند که به راحتی دفع نخواهند شد و مجاری درون کلیه را مسدود می‌کنند، فراموش نکنید که این قبیل سنگ‌ها بسیار خطرناک هستند و نیاز به درمان فوری دارند. در صورتی که درد بسیار زیادی را تحمل می‌کنید که باعث تهوع و استفراغ می‌شود باید حتما به بیمارستان مراجعه کرده برای متوقف کردن درد از طریق ورید مایعات دریافت کنید.

 

1. آب

هنگام عبور از سنگ ، بالا بردن آب مصرفی می تواند به سرعت بخشیدن به روند کار کمک کند. به جای 8 لیوان معمول در روز برای 12 لیوان آب تلاش کنید. به رنگ ادرار خود توجه کنید. باید خیلی روشن ، زرد کم رنگ باشد. ادرار زرد تیره نشانه کم آبی بدن است.

 

2. آب لیمو

می توانید لیموترش های تازه فشرده شده را هر چند بار که دوست دارید به آب خود اضافه کنید. لیموها حاوی سیترات هستند که ماده ای شیمیایی است که از تشکیل سنگهای کلسیم جلوگیری می کند.

 

3. آب ریحان

ریحان حاوی اسید استیک است که به تجزیه سنگ کلیه و کاهش درد کمک می کند. همچنین پر از مواد مغذی است. این دارو به طور سنتی برای اختلالات گوارشی و التهابی استفاده می شود. برای تهیه چای از برگ های ریحان تازه یا خشک استفاده کنید و روزانه چندین فنجان بنوشید. همچنین ممکن است ریحان تازه را در یک آبمیوه گیری آب بگیرید یا آن را به یک اسموتی اضافه کنید. نباید بیش از 6 هفته از آب ریحان دارویی استفاده کنید. استفاده طولانی مدت ممکن است منجر به موارد زیر شود:

قند خون پایین

فشار خون پایین

افزایش خونریزی

تحقیقات بسیار کمی در مورد موثر بودن ریحان برای سنگ کلیه وجود دارد ، اما دارای خواص ضد اکسیداتیو و ضد التهابی است.

 

4. سرکه سیب

سرکه سیب حاوی اسید استیک است. یک مطالعه آزمایشگاهی نشان داد که سرکه سیب در کمک به کاهش تشکیل سنگ کلیه موثر است ، اگرچه مطالعات بیشتری لازم است. اما به دلیل مزایای بیشمار سلامتی دیگر ، احتمالاً خطر کمی وجود دارد.در صورت مصرف مقادیر بیشتر ، سرکه سیب می تواند منجر به کاهش سطح پتاسیم و پوکی استخوان شود.

 

چه موقع به دکتر خود مراجعه کنید

اگر در مدت 6 هفته نمی توانید سنگ خود را رد کنید یا علائم شدیدی را تجربه می کنید به پزشک خود مراجعه کنید:

درد شدید

خون در ادرار شما

تب

لرز

حالت تهوع

استفراغ

 

به چه روش‌هایی می‌توان سنگ درون کلیه را خارج کرد؟

سنگ شکنی پزشکی

پزشک قادر است که از موج تکانه‌های لیتوتریپسی NIH برای انفجار سنگ ایجاد شده درون کلیه و تبدیل آن به قطعات ریزتر استفاده کند، سپس این تکه‌های کوچک‌تر سنگ به راحتی از مجرای ادراری عبور کرده و دفع خواهند شد.

سیتوسکوپی و اورتروسکوپی

با استفاده از سیتوسکوپی پزشک به داخل مثانه شما نگاهی خواهد انداخت تا از وجود سنگ در ناحیه مجاری ادراری آگاه شود، در حین کار پزشک از اوروسکوپی که دید واضح‌تر و بهتر از سیتوسکوپی به آن می‌دهد استفاده خواهد کرد تا تصاویر را به طور مفصل‌تر از کلیه فرد مبتلا دریافت کند. پزشکان با استفاده از این روش می‌توانند سنگ را پیدا و با ابزارهایی که در دست دارند آن را تکه تکه کرده و خارج کنند، به منظور استفاده از سیتوسکوپی و اورتروسکوپی از داروهای بیهوشی برای فرد مبتلا استفاده می‌شود و بعد از اتمام کار بیمار می‌تواند از بیمارستان مرخص شود.

نفرولیتوتومی از راه پوست

در روش نفرولیتوتومی پزشک برای پیدا کردن و برداشتن سنگ درون کلیه‌ها از وسیله ای به نام نفروسکوپ استفاده می‌کند. متخصص از طریق برش کوچکی که در پشت شما ایجاد خواهد کرد این ابزار را مستقیم وارد کلیه می‌کند و اگر سنگ خیلی بزرگ باشد می‌تواند با استفاده از لیزر سنگ را خرد کند. معمولا در بیمارستان‌ها نفرولیتوتومی را با بیهوش کردن فرد مبتلا انجام می‌دهند و بعد از عمل ممکن است چند روزی آن را در بیمارستان بستری کنند.

 

آیا می‌توان از ایجاد سنگ درون کلیه‌ها جلوگیری کرد؟

افرادی که سابقه ایجاد سنگ در داخل کلیه را دارند باید بدانند که چه عواملی باعث به وجود آمدن سنگ داخل کلیه‌های آن‌ها می‌شود و اگر در این مورد اطلاعات کافی داشته باشند قطعا با مراجه به یک متخصص می‌توانند رژیم غذایی مناسب خود را دریافت کنند. همچنین پزشکان اقداماتی که برای جلوگیری از ایجاد دوباره سنگ درون کلیه باید انجام شود را به آن‌ها آموزش خواهند داد.

 

سخن آخر:

کلیه‌ها را می‌توان یکی اعضای بسیار حساس و مهم بدن محسوب کرد که دارای وظایف بسیار مهم و غیر قابل چشم پوشی هستند. شناخت علائم و علت‌های ایجاد سنگ کلیه باعث می‌شود که در صورت ایجاد این مشکل سریع‌تر بتوان آن را تشخیص داده و راه‌های درمان ساده را پیش گرفت زیرا با بزرگ شدن سنگ به ناچار مجبور به شکستن آن یا امتحان کردن دیگر روش‌ها خواهید شد.

 

 

 

 

منبع:

https://www.niddk.nih.gov/

https://www.healthline.com

 


مقاله آموزشی مرتبط